چه تفاوتی بین خيار شرط و شرط خيار وجود دارد؟

تیر 3, 1397
Mashhoor.ir
چه تفاوتی بین خيار شرط و شرط خيار وجود دارد؟Reviewed by تحریریه مشهور on Jun 24Rating: 4.0چه تفاوتی بین خيار شرط و شرط خيار وجود دارد؟خیار شرط و شرط خیار هر دو از اصطلاحات مهم موجود در قانون مدنی هستند. این دو اصطلاح علی رغم شباهتی که در ظاهر با هم دارند دارای تفاوتی مهم هستند.

 

تفاوت های خیار شرط و شرط خیار

 

گرچه در برخی از نوشته های حقوقی این دو ترکیب را به جای هم به کار می برند. شکی نیست که بین آن دو تفاوت وجود دارد و برای همین در ماده 401 قانون مدنی هر دو ترکیب بکار رفته است. ماده فوق الذکر مقرر داشته است: «اگر برای خیار شرط مدت معین نشده باشد، هم شرط خیار و هم بیع باطل است».

 

تفاوت بین خیار شرط و شرط خیار

 

خیار و خیار شرط به چه معنا هستند؟

خیار به معنی اختیار فسخ معامله است و چنانچه این اختیار ناشی از شرط مقرر بین طرفین عقد باشد، آن را «خیار شرط» می نامند، همانطور که ممکن است به هریک از علل مقرر در ماده 396 قانون مدنی ایجاد شود ولی خیارات دیگر مانند خیار مجلس، حیوان، عیب و غیره به حکم قانون به وجود می آیند، بدون این که توافق طرفین نقشی در آن ها داشته باشد و خیار شرط در نتیجه توافق و تلاقی اراده ی طرفین در ضمن عقد موجودیت پیدا می کند.

 

بررسی تفاوت خیار شرط و شرط خیار در قانون مدنی

ماده 399 قانون مدنی می گوید: «در عقد بیع ممکن است شرط شود که در مدت معین برای بایع یا مشتری یا هر دو یا شخص خارجی اختیار فسخ معامله باشد».
آن موجود تبعی که در ضمن عقد اصلی در نتیجه تلاقی اراده‌ی طرفین ابراز وجود می کند شرط خیار است و آن اختیار فسخ که در نتیجه‌ی این موجود اعتباری تبعی حاصل می شود، «خیار شرط» نامیده می شود.
توجه به ماده 400 قانون مدنی نیز تفاوت بین این دو اصطلاح را بیشتر عیان می سازد: «اگر ابتدا مدت خیار ذکر نشده باشد، ابتداء آن از تاریخ عقد محسوب است و الا تابع قرارداد متعاملین است».
بنابراین این شرط خیار نیست که مدت برای آن تعیین می شود، بلکه حق ناشی از آن، که خیارشرط (حق فسخ ناشی از شرط) نامیده می شود، باید مدت داشته باشد.

 

توجه به این دو جمله نیز معنای آن دو را روشن تر خواهد ساخت:
1- شرط خیار یعنی شرطی که خیار (اختیار فسخ) ایجاد می کند.
2- خیار شرط یعنی خیاری (اختیار فسخ) که از شرط حاصل می شود.

 

سبب ایجاد خیار را شرط خیار می نامند و آنچه در نتیجه‌ی آن شرط به وجود می آید، خیار شرط می گویند.
سخن آخر این که «خیار شرط نتیجه‌ی شرط خیار است».

 

 

پیوند: موسسه حقوقی مشهور  |  وکیل ملکی  |  مشاوره حقوقی  |  ثبت شرکت

مشاور رایگان در امور حقوقی و ثبتی شما مشاور رایگان

مطالب مشابه

نظرات و بازتاب ها

نظر خود را ارسال کنید:

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد